Placówki publiczne i prywatne prowadzone przez osoby fizyczne lub prawne, stanowiące uzupełnienie instytucjonalnej infrastruktury opiekuńczej, wykorzystujące elastyczne i zindywidualizowane formy opieki nad dzieckiem, które wspomagają rodzinę w funkcjach opiekuńczych oraz umożliwiają godzenie życia zawodowego i rodzinnego. Alternatywne formy opieki nad dzieckiem nie podlegają takim samym rygorom formalnym jak publiczne przedszkola i żłobki.